پلاستیک یکی از پرکاربردترین مواد در زندگی روزمره است که در بستهبندی، بطریها، ظروف و بسیاری از محصولات صنعتی کاربرد دارد. این ماده شیمیایی به دلیل سبکی، مقاومت بالا و قابلیت شکلپذیری، جایگاه ویژهای در صنایع مختلف پیدا کرده است. در این مقاله به معرفی پلاستیک، انواع آن، کاربردها و مزایا و معایب آن میپردازیم.
اولین پلاستیک مصنوعی با نام باکلیت در سال ۱۹۰۷ کشف شد. این ماده به عنوان عایق الکتریکی عالی، در ساخت رادیو و تلفن مورد استفاده قرار گرفت. دهههای ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ شاهد ظهور پلاستیکهای جدیدی مانند نایلون و پلیاستایرن بود. پس از جنگ جهانی دوم، تولید پلاستیک ارزان شد و به سرعت وارد زندگی روزمره مردم گردید؛ از ظروف آشپزخانه گرفته تا بستهبندی مواد غذایی.
پلاستیکها از پلیمرها ساخته میشوند؛ ماکرومولکولهایی که از مونومرهای کوچک ایجاد میشوند. فرآیند پلیمریزاسیون باعث میشود مونومرها به یکدیگر متصل شده و زنجیرهای بلند بسپار تشکیل دهند. بیشتر پلاستیکهای امروزی از منابع فسیلی مانند نفت خام و گاز طبیعی تولید میشوند و با فرآیندهای شیمیایی به پلیاتیلن، پلیپروپیلن و PET تبدیل میشوند.
انواع پلاستیک
این نوع پلاستیکها با حرارت نرم میشوند و قابلیت بازیافت دارند. نمونهها:
ترموستها (Thermosets)
پس از شکلگیری، دیگر قابل ذوب نیستند و نمیتوان آنها را بازیافت کرد. نمونهها: رزین فنولیک و ملامین
الاستومرها
مواد کشسان که پس از برداشتن نیرو، به حالت اولیه بازمیگردند.
پلاستیک در بستهبندی مواد غذایی و نوشیدنیها، تولید بطری پلاستیکی و جار پلاستیکی، و حتی در تجهیزات صنعتی و الکترونیکی استفاده میشود. شرکت رویال پلاستیک نمونهای از تولیدکنندگان پیشرو در زمینه ظروف بستهبندی پلاستیکی است که محصولات با کیفیت بالا شامل پت کن، دستگاه دربند قوطی پلاستیکی و ظروف یکبار مصرف ارائه میدهد.
با وجود مزایا، پلاستیک مشکلات محیطی ایجاد میکند:
کدهای بازیافت بطری پلاستیکی و مواد پلاستیک
جمعبندی
پلاستیک به دلیل سبک بودن، مقاومت و قابلیت شکلپذیری، یکی از پرکاربردترین مواد در زندگی مدرن است. با این حال، مشکلات زیست محیطی آن را نباید نادیده گرفت. استفاده هوشمندانه و بازیافت پلاستیک، نقش مهمی در حفظ محیط زیست دارد.
