همان طور که در مطالب پیشین گفته شد ، کاربرد های انواع پلاستیک بسیار فراوان میباشد. این ماده در تمامی صنایع مختلف استفاده های گوناگون دارد. همچنین کاربرد پلاستیک ها در صنایع ساختمانی بسیار گسترده است. به طور کلی در صنعت ساختمان سازی پلاستیک به دلیل مقاومت مناسب فشاری و کششی در ساخت بسیاری از اجزای این صنعت مورد استفاده قرار میگیرد.
همچنین دلیل دیگر استفاده از این ماده هزینه کم در مقابل ارزش بالا آن برای این صنعت است. از این رو محبوبیت بالایی در استفاده از آن در این صنایع وجود دارد. در این مقاله برای معرفی و برسی کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی توضیحاتی خواهیم داد. پیش از شروع باید با ساختار پلاستیک ها بیشتر آشنا باشید.
ساختار پلاستیک
ساختار پلاستیک ها از موادی به نام پلیمر تشکیل میشود. خود این پلیمرها از مونومر تشکیل میشوند. کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی بسیار است. تولید پلاستیک به دلیل ساختار ویژه آن بسیار کم هزینه خواهد بود. به عبارت دیگر روند تولید این ماده بسیار اقتصادی میباشد و از منابعی گرفته میشود که به وفور در اطراف ما یافت میشوند. با اینکه تولید بسیاری از پلاستیک ها با استفاده از مواد تجدید ناپذیر مانند مواد نفتی تولید میشود ، اما همچنان به دلیل وفور مناسب آن میتوان گفت که مشکلی در هزینه های استفاده از آن در حال حاضر وجود ندارد.
ویژگی های پلاستیک ها
پلاستیک ها دارای ویژگی های مثبت بسیاری هستند. پلاستیکها از وزن پایین و استحکام فیزیکی بسیار متفاوتی برخوردارند و این موضوع نیز با توجه به نوع پلاستیک تولیدی تفاوت خواهد کرد. همچنین به دلیل فرم پذیری بالا هنگام گرما و فشار ، مواد پلاستیکی با اشکال و فرم های بسیار متمایز ساخته میشود. این مورد باعث مصارف بسیار زیاد آن برای تولید انواع محصولات شده.
کاربرد پلاستیک ها در صنایع ساختمانی
به دلیل ویژگی های بسیار مفید و کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی این مواد در خصوص مقاومت کششی و فشاری آن به همراه هزینه تولید کم باعث افزایش کاربرد پلاستیک ها در صنایع ساختمانی شده است. این پلاستیک ها مقاومت مناسبی در برابر ترکیب های شیمیایی مختلف دارند.
پلاستیک ها در طیف وسیعی از کاربرد ها در صنعت ساختمان سازی استفاده می شوند. آنها از قابلیت انعطاف پذیری بالایی برخوردارند و نسبت مقاومت به وزن عالی ، دوام ، مقرون به صرفه بودن ، نگهداری کم و مقاومت در برابر خوردگی را با هم ترکیب می کنند که باعث می شود پلاستیک از نظر اقتصادی یک انتخاب جذاب در کل بخش ساخت و ساز باشد.
پلاستیک ساختمانی برای انتقال حرارت
کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی به این صورت است که مقاومت مناسبی در برابر انتقال حرارت دارند. لذا عایق های مناسبی هستند. به همین دلیل عمدا کاربرد پلاستیک در ساخت و ساز عمدتا برای مهر و موم ، پروفیل (پنجره و درب) ، لوله ها ، کابل ها ، پوشش کف و عایق استفاده می شود.
از طرفی هم یکی دیگر از ویژگی های بسیار مهم و کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی مقاومت آنها در مقالب پوسیدگی ، عدم زنگ زدگی و یا نیاز به رنگ آمیزی مجدد منظم کاربرد های بسیار زیادی دارد. همچنین این ماده دارای استحکام با وزن کم میباشد. از طرفی هم وزن در ساختمان دارای اهمیت زیادی دارد. به راحتی قابل شکل گیری هستند و وزن سبک آنها را قادر می سازد تا به راحتی درب محل حمل و نقل شوند.
به صورت کلی کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی به شرح زیر میباشد :
- لوله و کانال کشی
- روکش و پروفیل
- درو پنجره
- عایق کاری
- نایلون شناژ ( پلاستیک بتن ریزی )
- تولید واشر
- و…
در ادامه برخی از مهمترین کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی بررسی میکنیم.
کاربرد پلاستیک در تولید لوله های صنایع ساختمانی
به طور کلی تقریبا تمامی لوله ها و کانال کشی ها در ساختمان از انواع پلاستیک ها ساخته میشود. به عبارت دیگر لوله ها مصرف کننده پلیمرها در ساخت و ساز هستند و 35٪ از پلاستیک مورد استفاده برای ساخت و ساز را در بر می گیرد.
کابل کشی ، کانال های آب باران ، لوله های با قطر بزرگ فاضلاب ، زهکشی و آب آشامیدنی ساخته شده از PVC و پلی اتیلن میباشد.این دو پلیمر به دلیل هزینه پایین و مقاومت مناسب دارای کاربرد بسیار زیادی در تولید لوله های ساختمانی دارد.
کاربرد پلاستیک در عایق کاری
جلوگیری از انتقال حرارتی بین مجیط های خارج و داخل با استفاده از مواد پلاستیکی مانند انواع فوم ها و درو پنجره های دو جداره صورت میگیرد. فوم ها از طریق مواد پلی استایرن و درو پنجره دو جداره از پلیمر های PVC تشکیل میشوند. به عبارت دیگر عایق کف معمولاً از پلی استایرن تولید می شود که در پانل ها گنجانده می شود یا در ساخت دیوارها و سقف ها قرار می گیرد. این عایق ترکیبی از سبک و استحکام است و نصب آن ساده است و پیمانکاران را قادر می سازد مقررات مربوط به صرفه جویی در انرژی را به طور کامل رعایت کنند.
نوع پلاستیک مورداستفاده در ساختمان سازی
از عایقکاری حرارتی و صوتی گرفته تا لولهکشی، پوشش کف، پنجره و حتی اجزای سازهای سبک، پلیمرها نقشی مهم در افزایش دوام، کاهش وزن و صرفهجویی در هزینهها دارند. کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی معمولاً به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی، رطوبت، مواد شیمیایی و تغییرات دمایی انتخاب میشوند. همچنین انعطافپذیری آنها امکان تولید قطعات متنوع با ابعاد دقیق را فراهم کرده و باعث بهبود عملکرد و زیبایی سازه میشود.
پلیوینیل کلراید (PVC)
PVC پرکاربردترین پلاستیک در صنعت ساختمان است. از این ماده در ساخت لولههای آب و فاضلاب، قاب پنجرهها، کفپوشها و پوششهای دیواری استفاده میشود. مقاومت بالا در برابر آب، مواد شیمیایی و فرسایش، آن را برای استفاده در محیطهای مرطوب و زیرزمینی مناسب میسازد.
این کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی در عین سبکی، استحکام خوبی دارد و با افزودنیها میتواند بهصورت سخت یا انعطافپذیر تولید شود. از مهمترین مزایای آن عمر طولانی، نگهداری آسان و هزینه پایین نصب است.
پلیاتیلن (PE)
کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی وسیع است، پلیاتیلن یکی از سادهترین و مقاومترین پلیمرهاست که در سیستمهای انتقال آب، عایقبندی و پوششهای ضدنشت کاربرد دارد. نوع چگالی بالای آن (HDPE) برای لولهکشی فاضلاب و خطوط گاز بهکار میرود، در حالی که نوع چگالی پایین (LDPE) در پوششهای پلاستیکی و فیلمهای محافظ استفاده میشود. این ماده در برابر ضربه، خوردگی و مواد شیمیایی مقاوم است و بهدلیل انعطاف بالا، گزینهای محبوب برای پروژههای زیرزمینی محسوب میشود.
پلیپروپیلن (PP)
پلیپروپیلن که در ظروف یکبارمصرف و بطری پلاستیکی مورداستفاده قرار میگیرد، در پروژههای ساختمانی برای تولید لولههای آب گرم، عایقهای حرارتی، اتصالات و اجزای تزئینی داخلی بهکار میرود. ویژگی برجسته آن مقاومت در برابر دمای بالا و مواد شیمیایی است. همچنین نسبت به وزن سبک خود، استحکام قابلتوجهی دارد. در بخشهای مهندسی، از PP برای ساخت اجزای کامپوزیتی سبک و مقاوم در برابر خستگی مکانیکی نیز بهره گرفته میشود.
پلیکربنات (PC)
پلیکربنات بهدلیل شفافیت بالا و مقاومت ضربهای استثنایی، در پوششهای سقفی، نورگیرها و پنلهای شفاف ساختمان کاربرد دارد. این ماده جایگزین مناسبی برای شیشه است، زیرا سبکتر بوده و در برابر ترکخوردگی و اشعه فرابنفش مقاومت بیشتری دارد. پلیکربناتهای دوجداره یا چندجداره، بهعنوان عایق حرارتی و نوری عمل کرده و در طراحیهای مدرن سازههای صنعتی و تجاری جایگاه ویژهای یافتهاند.
پلیاستایرن (PS) و پلیاستایرن انبساطی (EPS)
پلیاستایرن در دو شکل سخت و انبساطی در ساختمان استفاده میشود. نوع سخت آن در قالب پنلهای تزئینی و عایقهای داخلی بهکار میرود، در حالی که نوع انبساطی یا فومدار (مانند یونولیت) بهعنوان عایق حرارتی و صوتی در دیوارها و سقفها نقش کلیدی دارد. وزن سبک، مقاومت حرارتی مطلوب و قیمت پایین باعث شده EPS یکی از متداولترین عایقهای ساختمانی در ایران باشد.
اکریلونیتریل بوتادین استایرن (ABS)
ABS پلاستیکی مقاوم، براق و دارای استحکام ضربهای بالا است. در کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی برای تولید قابها، دستگیرهها، اجزای دکوراتیو و برخی تجهیزات بهداشتی مانند بدنه وان و سینک استفاده میشود. ترکیب سه مونومر مختلف در ساختار آن باعث شده میان سبکی و مقاومت، تعادلی عالی برقرار کند. همچنین بهدلیل قابلیت ماشینکاری و رنگپذیری، در طراحیهای داخلی نیز کاربرد دارد.
پلییورتان (PU)
پلییورتان در صنعت ساختمان اغلب در قالب فوم بهعنوان عایق حرارتی، صوتی و رطوبتی استفاده میشود. این کاربرد پلاستیک در صنایع ساختمانی در دیوارهای ساندویچی، سقفها و حتی زیر کف ساختمانها بهکار میرود. عایق بودن فوقالعاده آن در برابر انتقال گرما و سرما موجب صرفهجویی انرژی و کاهش هزینههای گرمایش و سرمایش میشود. پلییورتان همچنین در تولید رنگها، چسبها و پوششهای ضدخش نیز حضور پررنگی دارد.

