به دلیل هزینه ها و مقاومت پلاستیک در مقابل شرایط محیطی و شیمیایی خاص، مزیت ظروف پلاستیکی بسیار فراوان می باشد. برای مثال در تولید ظروف یکبار مصرف این مواد یکی از بهترین گزینه های موجود میباشد. تا حدی که امروزه پلاستیکها به دلیل قیمت ارزان، وزن کم و همچنین مقاومت مناسب محبوبیت بسیاری در تولید این ظروف داشته است. همچنین این خصوصیات محدودیت در نوع و تولید این مواد را کاهش میدهد. البته برخی از پلاستیکها برای انسان مضر هستند.
لذا در صنایع مواد غذایی جایگاهی ندارند. البته برخی از تولید کنندگان سودجو از این مواد در ظروف خود کرده و موجب بدبینی افراد نسبت به این مواد شده اند. در این مطلب به برسی و معرفی مزیت ظروف پلاستیکی در صنایع مواد غذایی توضیحات بیشتری داده میشود.
مواد پلاستیکی دارای انواع بسیار زیادی میباشند. ظروف ساخته شده از این مواد نیز در مصارف گوناگون مورد استفاده قرار میگیرند. برخی از این موارد در نگهداری مواد غذایی مورد استفاده قرار میگیرد. ادامه به برسی این ظروف پلاستیکی پرداخته میشود.
انواع ظروف پلاستیکی
در حوزه لجستیک و توزیع، وزن کم ظروف پلاستیکی موجب صرفهجویی چشمگیر در هزینه حمل و کاهش مصرف سوخت میشود که در نهایت به کاهش ردپای کربن منجر میگردد. از سوی دیگر، انعطاف در طراحی و امکان چاپ مستقیم بر سطح ظرف، آن را به ابزاری مؤثر در بازاریابی صنعتی تبدیل کرده است.
یکی از مزیت ظروف پلاستیکی تنوع آن میباشد. به طور کلی بسیاری از پلاستیک ها میتوانند در ظروف مواد غذایی مورد استفاده قرار بگیرند. اما ایمن ترین این موارد شامل پلاستیک های زیر میباشد :
- پلاستیکهای دسته پلی اتیلن
- پلاستیک پلی پروپلین
- پلی استایرن یا همان PS
البته پلی استایرن ها به دلیل مواد سمی به تنها برای انسان خطرساز هستند. اما به علت نوع فرآوری این مواد در ظروف یکبار مصرف برای انسان بی خطر میباشند. البته باید توجه داشت که حتما علامت food grade را در این پلاستیک ها باید وجود داشته باشد. در غیر این صورت چندان ایمن نخواهد بود.
منظرو از food grade چیست؟
علامتی است که نشان دهنده ایمنی ظروف پلاستیکی مورد نظر برای مصرف غذایی میباشد. در فرآیند تولید ظروف دارای فود گرید از مواد غیر سمی و بی خطر استفاده میشود. از این رو مزیت و اهمیت فود گرید در ظروف پلاستیکی بسیار بالا میباشد. لذا در صورت استفاده از این ظروف جهت نگهداری مواد غذایی حتما به علامت مربوطه دقت کنید.
مزیت استفاده از ظروف پلاستیکی
یکی از مهمترین مزیت ظروف پلاستیکی به قیمت ارزان در مقابل مقاومت فیزیکی و شیمیایی این ماده میباشد. در واقع ثبات شیمیایی پلاستیک ها به غیر از در مواردی بسیار بالا است. این به معنای عدم تغییر شیمیایی در شرایط مختلف محیطی میباشد. البته این مواد در مقابقل حرارت چندان مقاومتی نداشته و در حرارت مشخص باعث تولید مواد سمی میشوند. به طور کلی مزیت ظروف پلاستیکی شامل موارد زیر میباشد.
- دارای مقاومت به مواد خورنده
- دارای مقاومت فیزیکی بالا به نسبت وزن
- وزن کم
- صرف انرژی کمتر برای تولید
- قابلیت شکل پذیری بالا با گستردگی متفاوت خواص فیزیکی
- طرح پذیری
- شفاف بودن
- مواد اولیه در دسترس
- کم هزینه
مزیت مقاومت اسیدی در ظروف پلاستیکی
یکی از مزیت ظروف پلاستیکی مقاومت اسیدی پلاستیک میباشد. در واقع پلاستیک های از جمله بطری پلاستیکی، کن رویال جار از معدود موادی هستند که در مقابل مواد خورنده ماننده اسید های مختلف مقاومت بالایی دارند.
مقاومت فیزیکی
توان تحول در اکثر انواع پلاستیک ها به نسبت وزن آنها بسیار بالا می باشد. این مزیت باعث استفاده از ظروف پلاستیکی برای نگهداری مواد غذایی شده است.
مزیت وزن کم در ظروف پلاستیکی
این مزیت ظروف پلاستیکی باعث کاهش هزینه های انتقال و جابه جایی شده است. همچنین سنک وزنی پلاستیکی موجب افزایش سهولت در تولید محصولا ساخته شده با این مواد میشود.
انرژی کم برای تولید پلاستیک
در ساخت برخی از ظروف به دلیل نیاز کم به انرژی در مواد پلاستیکی از آن ها استفاده میشود. از طرفی در برخی از مصارف یکی مهمترین مزیت ظروف پلاستیکی سرعت در تولید ظروف میباشد. برای مثال برای تولید ظروف در صنایع غذاهای آماده استفاده از مواد پلاستیکی یکی از بخش های جدایی ناپذیر در این صنایع میباشد.
مزیت شکل پذیری بالا در تولید ظروف پلاستیکی
به طور کلی تقریباً تمامی پلاستیک ها دارای شکل پذیری بالا هستند. در برخی از این مواد به نام ترموپلاست ها خصوصیت شکل پذیری در مقابل حرارت مشخص وجود دارد. به این معنا که با مقدار مشخص و نسبتاً اندکی حرارت میتوان به خوبی این مواد را قالبگیری نمود. این خصوصیت در سهولت و تولید این محصولات کاربرد زیادی داشته است.
مواد اولیه در دسترس
یکی از مهمترین مزیت ظروف پلاستیکی و خرید بطری عمده و تکی، مواد اولیه در دسترس آن است. با افزایش جمعیت نیاز افراد به ظروف و موارد مشابه دیگر افزایش پیدا کرد. از این رو اهمیت استفاده از مواد اولیه در دسترس برای تولید این موارد بسیار اهمیت دارد. از طرفی به دلیل فراوانی مونومر های طبیعی و مصنوعی میتوان گفت که مواد اولیه در دسترس پلاستیک ها بسیار گسترده میباشد.
دوام بالا در برابر رطوبت و زنگزدگی
یکی از مزیت ظروف پلاستیکی، مقاومت فوقالعاده آنها در برابر رطوبت و زنگزدگی است. برخلاف فلزات که در تماس با آب دچار خوردگی میشوند یا شیشه که ممکن است بر اثر بخار ترک بردارد، پلاستیکها ساختاری غیرقابل نفوذ نسبت به آب دارند. این ویژگی باعث میشود ظروف پلاستیکی در مناطق مرطوب، سردخانهها یا فضاهای صنعتی، دوام بالایی داشته باشند.
مقاومت بالا در برابر شکستگی و ضربه
ظروف پلاستیکی بهطور طبیعی خاصیت انعطافپذیری دارند و در برابر ضربه یا سقوط از ارتفاعهای معمولی مقاوماند. این ویژگی بهویژه در صنایع نوشیدنی، لبنیات و مواد شیمیایی بسیار ارزشمند است؛ زیرا خطر شکستن ظرف و هدر رفت محتوا را به حداقل میرساند.
تنوع طراحی و سهولت چاپ
پلاستیک بهعنوان مادهای نرم و قابل شکلدهی، آزادی عمل بالایی در طراحی صنعتی فراهم میکند. تولیدکنندگان میتوانند با استفاده از قالبهای مختلف، اشکال خاص، دستههای ارگونومیک یا درپوشهای اختصاصی تولید کنند. علاوه بر این، سطح صاف پلاستیک امکان چاپ مستقیم لوگو، برند یا توضیحات محصول را با کیفیت بالا فراهم میسازد. این ویژگی باعث شده ظروف پلاستیکی به ابزاری مؤثر در بازاریابی و برندینگ تبدیل شوند.
مقاومت شیمیایی و ایمنی در تماس با مواد خاص
بسیاری از ظروف پلاستیکی از ترکیباتی ساخته میشوند که در برابر واکنشهای شیمیایی مقاوماند. این خاصیت موجب میشود برای نگهداری مواد اسیدی، قلیایی یا محلولهای صنعتی، گزینهای امن باشند. در صنایع آرایشی، بهداشتی و شیمیایی که مواد واکنشپذیر استفاده میشود، این مقاومت و مزیت ظروف پلاستیکی باعث حفظ کیفیت محتوا و جلوگیری از نشت یا تغییر رنگ ظرف میگردد.
قابلیت تولید در ابعاد و حجمهای دقیق
یکی دیگر از مزیت ظروف پلاستیکی، امکان تولید آنها در حجمهای بسیار دقیق است. از بطریهای ۲۰ میلیلیتری گرفته تا گالنهای ۲۰ لیتری، تولیدکننده میتواند با تنظیم قالب تزریق، هر اندازهای را با دقت بالا بسازد. این ویژگی برای صنایعی که نیاز به دوز مشخص و ثابت دارند، مانند داروسازی یا مواد شیمیایی آزمایشگاهی، اهمیت حیاتی دارد.
پایداری رنگ و ظاهر در طول زمان
پلاستیکهای مرغوب در برابر نور خورشید، رطوبت و تغییرات دما مقاومت قابلتوجهی دارند. برخلاف ظروف فلزی که ممکن است رنگشان تغییر کند یا ظروف شیشهای که در اثر اشعه UV کدر شوند، پلاستیک ظاهر اولیه خود را برای مدت طولانی حفظ میکند که مزیت ظروف پلاستیکی را نشان می دهد.
سخن پایانی
در جمعبندی مزیت ظروف پلاستیکی میتوان گفت ظروف پلاستیکی با وجود تصور عمومی، جایگاهی استراتژیک در زنجیره تولید، بستهبندی و توزیع صنعتی دارند. ویژگیهایی مانند مقاومت شیمیایی، وزن سبک، پایداری حرارتی و امکان بازیافت، این مواد را به گزینهای اقتصادی و فنی برای بسیاری از صنایع بدل کرده است. از دید مهندسی مواد، ساختار پلیمرهای مورد استفاده در تولید این ظروف به گونهای طراحی میشود که همزمان خواص مکانیکی و شیمیایی مورد نیاز برای نگهداری مواد غذایی، دارویی و شیمیایی را تأمین کنند.

